Dünya

İRAN’DA BOYKOTLU SEÇİM


İran’da cumhurbaşkanlığı, kent ve köy konseyleri için bugün sandıklar kurulacak. Adaylar son kozlarını oynarken, partisi tarafından seçimlerden çekildiği açıklanan İran cumhurbaşkanı adaylarından Mustafa Mir Selim, adaylıktan çekildiği yönündeki haberleri yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Suudi Arabistan ve İsrail’i ziyareti sırasında İran cumhurbaşkanlığı seçimine gidiyor. Suudi Arabistan liderleri İran’a karşı savaş başlatma taahhüdünde bulunmuştu. Dolayısıyla İran’daki seçim kampanyalarında Trump ve ABD önemli yer tuttu. Muhafazakarlar İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni’nin sözlerini kullanıp “Tüm sorunların Amerika’dan kaynaklandığını” söylüyor. Bu çevreler Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’yi Amerika’yla yakınlaştığı iddiasıyla eleştiriyor. Bu kesim aynı zamanda Ruhani’yi ekonomik popülizm yapmakla suçlanıyor. İdam politikasını sürdüren, halklara dönük açılımlar yapmayan, ekonomiyi düzlüğe çıkaramayan Ruhani, ikinci defa cumhurbaşkanı seçilmek için gerekli oyu almayabilir. Bazı uzmanlar Ruhani’nin seçimi, eski savcı İbrahim Raysi’ye kaybedebileceğini belirtiyor.

Çekilme tartışması

İki aday öne çıkıyor: Hasan Ruhani ve eski savcı İbrahim Reisi. Ruhani rakibine idamcı diyor. Reisi de Ruhani’ye “hırsız” diyordu. İran’da yüzde 12,5 olan işsizlik özellikle gençleri etkiliyor. Ruhani de Reisi de özünde halklara karşı aynı politikanın savunucusu. Ruhani; içeride katliam, idam politikasını sürdürürken, batıya yaltaklanıp güler yüz gösteriyor. Reisi ise hem içeride hem dışarıda aynı yüzü takınmaktan yana. Seçimlere saatler kala, İslam Koalisyonu Partisi (İKP) adayları Mustafa Mir Selim’in Reisi lehine çekildiğini açıkladı. İKP Şura Başkanı Selim ise yalanladı. Dini lider Hamaney’in yönlendirmesiyle sadece 6 adaya izin çıkmıştı. Seçim yaklaşırken Tahran Belediye Başkanı Muhammed Bager Galibaf; Reisi için, İshak Cihangiri; Ruhani için seçimlerden çekildiğini açıklamıştı. Kürt örgütler, cumhurbaşkanlığı seçimini boykot çağrısı yapmıştı. Kent ve köy konseyleri üyeleri için ise aday profillerine göre halkın kendi inisiyatifini kullanması istenmişti. TAHRAN

Cellat Reisi!

İbrahim Reisi 56 yaşında ve Devrim Muhafızları’nın liderleriyle iyi bir ilişkisi var. Genç yaşında yargı kurumlarında hızlı bir yükseliş yaşayan muhafazakar siyasetçi, 25 yaşında Tahran’ın savcı yardımcısı olmuştu. 1988’de “ölüm komisyonları” olarak adlandırılan ve binlerce idam suçlusunun kaderine karar veren 4 kişilik yargıçlar grubunun içinde yer aldı. İnfazlar 1979 isyanı sonrası İran tarihindeki en kötü anılan ve tabuya dönüşen konulardan biri. Bu dönem resmi olarak hiçbir zaman soruşturulmadı. Reisi, İslam hukuku üzerine doktora da yaptı. Reisi 2016’da İran’ın en zengin dini vakıflarından birinin başına atandı. Etki sahibi olan bu mevkiye gelmesinin ardından Reisi’nin Dini Lider olacağı yorumları yapılmaya başlanmıştı.

ABD’den rapor

Seçim öncesi İran’da yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin rapor hazırlayan ABD Dışişleri Bakanlığı, rapora ilişkin yazılı açıklama yaptı. Raporun, ABD Kongresi’ne sunulduğu belirtilen açıklamada, İran’daki insan hakları ihlallerinin yakından takip edildiği belirtildi.

Açıklamada, “İran, insan hakları ihlallerinden sorumlu tutulacaktır, bu konuda yeni adımlar atılmaya devam edilecektir. Dünyadaki ortaklarımıza, uluslararası hukuku hiçe sayıp İran’da insan hakları ihlallerine dahil olan kişi ve kurumlara karşı yaptırım uygulama çağrısında bulunuyoruz” ifadelerine yer verildi. İran’da ABD vatandaşlarının da tutuklu bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, vatandaşlarının serbest bırakması çağrısında bulunuldu.