Politika

BU İŞ BURADA BiTMEZ


Türkiye dün siyasi tarihinin en şaibeli referandumunu yaşadı; her türlü sahtekarlık, hile, baskı ve zulmü gördük. AKP iktidarı, borazanı haline getirdiği AA dahil olmak üzere her aracı sınırsızca kullandığı halde, yine de halk ve demokrasi güçlerine karşı kazanamadı

Kürdistan’da 2 yıldır süren yasak, baskı, tehdit, kayyum ve katliam uygulamalarına rağmen milyonlarca seçmen sandık başına gitti. Amed, Botan, Dersim ve Serhat illerinde sandık başına giden milyonlarca kişi “Hayır” dedi. Geçtiğimiz yıl “sokağa çıkma yasakları”nın ilan edildiği ve yasaklar döneminde büyük yıkımların yaşandığı Şirnex (Şırnak), Cizîr (Cizre), Silopiya (Silopi), Hezex (İdil), Mêrdîn’in (Mardin) Nisêbîn (Nusaybin), Dargeçit, Colemêrg’in (Hakkari) Gever (Yüksekova) ve Amed’in Sûr ilçesinde “Hayır” oyları rekor kırdı. Başkanlık sisiteminin oylandığı referandum için sandığa giden yurttaşlar aynı zamanda yaşanan yıkımı da oyladı.

Cizîr ‘Hayır’ dedi

Şirnex kent merkezi yüzde 55.49 “Hayır”, yüzde 44.51 “Evet”, Hezex ilçesinde 67 “Hayır”, yüzde 32.86 “Evet”, Cizîr ilçesinde 80 “Hayır”, yüzde 20 “Evet”, Silopiya yüzde 74.38 “Hayır”, yüzde 25.62 “Evet”, Bêşebab (Beytüşşebap) yüzde 65 “Hayır”, yüzde 35 “Evet”, Basan (Güçlükonak), yüzde 72 “Hayır”, yüzde 28 “Evet”, Roboski (Uludere), 70.40 “Hayır”, 29.60 “Evet”.

Roboski katliamı unutmadı

Şirnex genelinde kullanılan 206 bin 407 oydan 631 oy ise geçersiz sayıldı. Mêrdîn’in Nisêbîn ilçesinde ise yüzde 78,5 “Hayır” , yüzde 21,5 “Evet” oyu, Dargeçit’te ise yüzde 70 “Hayır”, yüzde 30 “Evet” çıktı. 28 Aralık 2011 tarihinde TSK’ye ait savaş uçaklarının bombardımanı sonucu 34 yurttaşın katledildiği Şirnex’in Roboski ilçesine bağlı Roboski köyünde oy sayımı tamamlandı. Toplam 7 sandıkta 2 bin 59 seçmenin sandık başına gittiği köyde, bin 594 “Hayır” oyu çıktı. 220 askerinde oy kullandığı köyde “Evet” oyları ise 438’de kaldı.

Gever ve Sûr ‘Hayır’ dedi

Yine 79 gün süren “sokağa çıkma yasağı”nda harabeye çevrilen Colemêrg’in (Hakkari) Gever (Yüksekova) ilçesinde de halk zorbalığa, zulme “Hayır” dedi. Evleri devlet güçleri tarafından yakılıp, yıkılan, onlarca genci katledilen Gever’de ilk verilere göre yüzde 76,6 “Hayır”, yüzde 23,4 “Evet” oyu çıktı. Yine 100 gün boyunca tank ve top atışlarına maruz kalan, binlerce ev ve işyerinin yanı sıra birçok tarihi yapı ve ibadet mekanının devlet güçleri tarafından yerle bir edildiği Amed’in Sûr ilçesinde de ilk verilere göre yüzde 65 oranında “Hayır” oyu çıktı.

Serhat kar, yağmur, çamur demedi

Kürdistan kentlerinde soğuk havaya rağmen yurttaşlar, kalabalık kitleler halinde sandığa gitti. Wan, Qers (Kars), Agirî (Ağrı), Îdir (Iğdır), Bedlîs (Bitlis) gibi kentlerde, kar, yağmur ve çamura rağmen yurttaşlar okullara akın etti. Wan’da sabahın erken saatlerinden itibaren oy kullanacakları okullara gitmeye başlayan yurttaşlar, okul önlerinde gruplar halinde bekleyişlerini sürdürdü. Agirî’nin Zêdkan (Eleşkirt) ilçesine bağlı Toprakkale ile Taşlıçay ilçesine bağlı Bayramyazı köylerinde muhtarın köylülere açık oy kullanılması yönünde baskı yaptığı iddia edildi. Yurttaşlara zorla “Evet” tercihinin mühürletildiği öne sürüldü. Xemûr (Hamur) ilçesine bağlı Demirkapı köyünde ise, Yakup Biçen isimli şahısın tüm aile fertlerinin yerine oyu kullandığı belirtildi. Îdir merkeze bağlı Erhacı köyünde AKP tanıtım kartını takan bir grubun, yurttaşlara zorla “Evet” oyu kullandırtmaya çalıştığı ve duruma itiraz eden sandık başkanı ve görevlilere saldırdığı belirtildi. Qers’in Têkor ilçesine bağlı birçok köyde, yaşlıların birçoğunun oyunun iptal edildiği belirtildi.

Anadolu Ajansı’nın resmi olmayan verilerine göre Kürdistan’daki oy oranları;

Dersim: Yüzde 80,42 “Hayır”
Amed: Yüzde 67,58 “Hayır”
Elîh: Yüzde 63,52 “Hayır”
Sêrt: Yüzder 52,07 “Hayır”
Mêrdîn: Yüzde 59,04 “Hayır”
Şirnex: Yüzde 71,59 “Hayır”
Colemêrg: Yüzde 67,65 “Hayır”
Wan: Yüzde 57,20 “Hayır”
Agirî: Yüzde 56,94 “Hayır”
Îdir: Yüzde 65,14 “Hayır”
Erdexan: Yüzde 55,64 “Hayır”

Öte yandan tarihe sayısız usulsüzlükle geçen referandumda Kürdistan’dan Türkiye illerine kadar çok sayıda kentte ihlal yaşandı. Muhalefet yaşanan hukuksuzluklar ve YSK’nin son dakika skandal açıklması ile mühürsüz zarfları kabul edeceğini belirtmesi ile seçimin ‘şaibeli’ olduğunu belirterek, itiraz edeceğini açıkladı.

Sonuçları AA verdi

Seçimlerde halk oylamasında yurt içinde 55 milyon 319 bin 222 seçmen, 167 bin 140 sandıkta oy kullanırken, yurt dışında ise 57 ülkedeki 120 temsilcilikte 1 milyon 326 bin 70 seçmen oy kullandı. CHP’nin 1.5 milyon oyun geçersiz sayılmasına dikkat çekti. Seçime katılım oranı ise yüzde 85.5 oldu. Tek kanallı dönemde olduğu gibi yalnızca Anadolu Ajansı (AA) tarafından verilen ve kesinleşmemiş sonuçlara göre Türkiye genelinde AKP, MHP ve BBP ittifakına rağmen yüzde 51,3 ‘evet’, yüzde 48,7 ‘hayır’ oyu çıktığı iddia edildi. ‘Hayır’ oranın en yüksek olduğu il yüzde 80.08 oranla Dersim olurken, ‘evet’ oranının en yüksek olduğu il ise yüzde 81.79 ile Bayburt oldu.

Muhalefetten itirazlar

CHP ve Meral Akşener referandumda mühürsüz zarf ve oy pusulalarının kabul edilmesini eleştirdi ve itiraz edeceklerini söyledi. Halkların Demokratik Partisi (HDP) de üçte ikisine itiraz edeceklerini söyledi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Erdal Aksünger ve MHP’den ihraç edilen Meral Akşener, YSK’nın mühürsüz zarf ve oy pusulalarının kabul etmesine tepki gösterdi. HDP de Twitter’dan yaptığı açıklamada sonuçlara itiraz edeceğini söyledi. Aynı şekilde CHP sandıkların en az yüzde 37’sine itiraz edeceklerini belirtti.
Bir ajans seçimi belirleyemez

HDP Sözcüsü Osman Baydemir, referandum sonuçlarına ilişkin HDP Genel Merkezinde basın açıklaması yaptı. “Seçime düşürülmeye çalışılan şaibeye dair değerlendirmemizi yapacağız” diyerek konuşmasına başlayan Baydemir, “Pusula eksikliği veya mühürsüz pusulaların kullanılmış olması, müşahitlerimizin sandık başlarına alınmaması bazı yerlerde müşahitlerimizin dövülerek uzaklaştırılmasına ilişkin itirazlarımız il ve ilçe seçim kurullarına iletilmiştir” dedi. YSK’dan gelen bilgilere göre sandıkların yüzde 91’inin açıldığını yüzde 9’unun açılmadığını ancak AA’nın sonuçları önceden açıklayarak algı operasyonu yaptığını söyleyen Baydemir şöyle devam etti: “Bir ajans seçim sonucunu belirleyemez. Her şeyden önce seçim kanunu çok açık ve net bir ibare taşımaktadır. Mühürsüz zarflar ve seçim pusulalarında kullanılan her bir oy geçersizdir. Buna rağmen bu oyların geçerli sayılması başka bir şaibedir. Mühürsüz ve hukuka aykırı olan oy pusulalarının yüzde kaçı evet ya da yüzde kaçı Hayır’dır. Bu konuda verilecek yanıt nasıl bir şaibe ile karşı karşıya olduğumuzu göreceğiz.”

HABER MERKEZİ